VII. Podstawy prawno-kanoniczne do zaskarżenia ważności małżeństwa
There are no translations available.

Analogicznie do wymienionych trzech źródeł nieważności małżeństwa, prawo kanoniczne wyodrębnia trzy rodzaje podstaw prawnych do zaskarżenia ważności małżeństwa sakramentalnego w trybunale kościelnym, tj. we właściwym sądzie diecezjalnym lub archidiecezjalnym (por. Kodeks Prawa Kanonicznego 1983, ks. IV, rozdz. III – V i Kodeks Kanonów Kościołów Wschodnich, rozdz. VII, art. II – III, art. V i VI oraz Codex Iuris Canonici 1917, Lib. III, Pars I, Tit. VII, Cap. II - V):

  • Niezachowanie przepisanej prawem kanonicznym formy zawarcia małżeństwa;
  • Przeszkody tzw. zrywające:
    • 2.1. przeszkoda wieku
    • 2.2. przeszkoda niemocy płciowej (impotencji)
    • 2.3. przeszkoda węzła małżeńskiego
    • 2.4. przeszkoda różnej religii
    • 2.5. przeszkoda święceń
    • 2.6. przeszkoda ślubu (czystości)
    • 2.7. przeszkoda uprowadzenia (dotyczy wyłącznie kobiety)
    • 2.8. przeszkoda występku, czyli małżonkobójstwa
    • 2.9. przeszkoda pokrewieństwa
    • 2.10. przeszkoda powinowactwa
    • 2.11. przeszkoda przyzwoitości publicznej
    • 2.12. przeszkoda pokrewieństwa ustawowego
    • 2.13. przeszkoda pokrewieństwa duchowego (dotyczy tylko greko- katolików → Kodeks Kanonów Kościołów Wschodnich, kan. 811, § 1);
  • Wady zgody małżeńskiej:
    • 3.1. brak wystarczającej wiedzy o małżeństwie
    • 3.2. brak dostatecznego używania rozumu
    • 3.3. poważny brak rozeznania oceniającego co do istotnych praw i obowiązków małżeńskich
    • 3.4. psychiczna niezdolność do podjęcia istotnych bowiązków małżeńskich
    • 3.5. błąd co do osoby lub co do przymiotu osoby
    • 3.6. podstępne wprowadzenie w błąd
    • 3.7. błąd co do jedności, nierozerwalności lub godności sakramentalnej małżeństwa
    • 3.8. symulacja (pozorne wyrażenie) zgody małżeńskiej:
      • całkowita
      • częściowa
    • 3.9. małżeństwo zawarte pod warunkiem
    • 3.10. przymus i bojaźń.

Prawidłowego ustalenia, czy w konkretnym przypadku istnieją podstawy prawne do wszczęcia procesu o nieważność (zawarcia) małżeństwa kościelnego oraz na mocy jakich kanonów prawa, można dokonać tylko w oparciu o biegłą znajomość przepisów prawa kanonicznego, ich obowiązującą wykładnię oraz doktrynę tego prawa.

Wybiórcza znajomość brzmienia poszczególnych przepisów KPK bądź pozostałych źródeł prawa kanonicznego żadną miarą nie jest do tego wystarczająca.