|
There are no translations available.
Zarówno wysokie wskaźniki statystyczne z ostatnich dwóch dekad jak też badania socjologiczne i psychologiczne z zakresu socjologii płci, małżeństwa i rodziny oraz psychologii społecznej i psychologii więzi, publikowane w coraz liczniejszych opracowaniach, ujawniają istnienie silnej tendencji do rozpadu małżeństw nie tylko w Polsce, ale w całym świecie kultury Zachodu (Europa, Ameryka Pn. i Ameryka Płd.). I to bez względu na wyznanie i światopogląd małżonków. Potwierdzają to również spostrzeżenia prawników zajmujących się zawodowo prawem rodzinnym i małżeńskim, zarówno cywilnych jak też kanonicznych.
Tendencja ta ilustruje wyraźnie fakt zachodzenia przemian w naszej mentalności w odniesieniu do roli i funkcji małżeństwa oraz rodziny. Mają one bezpośredni związek ze zjawiskiem atomizacji życia społecznego. Zgodnie z kryteriami wyodrębnionymi w dziedzinie socjologii fenomen atomizacji polega na odchodzeniu społeczeństwa od orientacji kolektywistycznej, silnie opierającej się na rodzinie i skoncentrowanej wokół realizacji celów rodziny i rodu/ klanu, na korzyść orientacji indywidualistycznej, ześrodkowanej na realizacji celów poszczególnych jednostek.
W praktyce życia społecznego atomizacja znajduje wyraz we wzroście popularności modelu życia tzw. single’a, spadku dzietności, opóźnianiu zawierania małżeństw i rodzenia dzieci, rosnącej liczbie rozpadów małżeństw i rozwodów oraz w przedkładaniu modelu związku partnerskiego tzw. „wolnego” – czyli kohabitacji (tj. współzamieszkiwania) partnerów bez formalnego zawarcia małżeństwa na gruncie prawa cywilnego i/ lub kościelnego.
W mentalności społecznej małżeństwo utraciło walor swojej bezwzględnej trwałości i stabilności, uznawany powszechnie jeszcze kilkadziesiąt lat temu bez względu na przynależność do Kościoła bądź jej brak.
Dynamika tych przemian społeczno-obyczajowych koliduje wyraźnie z wymogami moralno-prawnymi, jakie stawia katolikom (jak również członkom innych Kościołów chrześcijańskich) wyznanie religijne i wypracowana przez stulecia istnienia Kościoła Katolickiego doktryna teologiczno-prawna małżeństwa jako sakramentu oraz istotnych przymiotów małżeństwa: jedności i nierozerwalności.
Dlatego w sytuacji rozpadu życia małżeńsko-rodzinnego i rozwodu orzeczonego przez cywilny sąd państwowy, człowiek wierzący staje w obliczu sprzeczności pomiędzy swoim stanem cywilnym osoby „wolnej – rozwiedzionej” na gruncie prawa cywilnego (państwowego) w stosunku do swojego stanu życia osoby „związanej węzłem małżeńskim” na gruncie prawa kanonicznego (tzn. kościelnego). I to wówczas powinien postawić sobie kilka zasadniczych pytań:
- czy małżeństwo sakramentalne, które zawarł, zostało zawarte ważnie w świetle nauczania Kościoła o małżeństwie oraz prawa kanonicznego?
- czy przyczyny rozpadu jego małżeństwa nie stanowią zarazem podstaw faktycznych do zaskarżenia ważności małżeństwa w trybunale kościelnym ?
- czy dokonał analizy istnienia kanonicznych podstaw prawnych ewentualnej nieważności zawarcia swojego małżeństwa na gruncie rzetelnej wiedzy z zakresu prawa kanonicznego?
|